Review Cuba

Flexibel reizen door Cuba

Natasja Eshuis over een rondreis Cuba op 30 januari 2015
photoclip image

‘Holguin?’ Vragend steken we ons hoofd uit het autoraampje. Na twee dagen autorijden in Cuba hebben we geleerd dat het zinloos is om onze Nederlandse logica toe te passen op het wegennetwerk van dit eiland. Gewoon de weg vragen blijkt de beste manier om op de plaats van bestemming aan te komen. Een fietser wijst ons de weg naar het centrum van deze provinciale hoofdstad.

Flexi Fly & Drive

Wij zijn in Cuba om de Flexi Fly & Drive te testen, een - de naam zegt het al - flexibele rondreis die erg populair is onder onze reizigers. Vanwege het avontuurlijke karakter van deze fly & drive, waarbij met open vouchers door Cuba wordt gereisd, doen we een praktijktest. Op basis van onze eigen ervaringen kunnen we reizigers beter voorbereiden en zo hun vakantieplezier verhogen.

Een paar dagen eerder zijn we aangekomen op de luchthaven van Holguin. Daar hebben we onze huurauto en hotelvouchers opgehaald. Met onze ter plekke aangeschafte Cubaanse muziek in de stereo, zetten we koers naar Santiago de Cuba. Vooraf hebben we ons over de kaart gebogen en een route uitgestippeld. Zo te zien kunnen we een stuk afsnijden, door over secundaire wegen te rijden. Foute gedachte! Onze shortcut leidt ons via een weg vol gaten linea recta de suikerrietvelden in, waar we zonder hulp ook niet meer uit komen. We vragen assistentie aan de bestuurder van een grote truck, waaraan twee aanhangers met vers gekapt suikerriet gekoppeld zijn. Gelukkig spreken we Spaans. De vrachtwagen rijdt een eindje met ons op om ons de juiste route te wijzen. Twee Europese vrouwen in een huurauto, verdwaald tussen de suikerrietvelden van zijn dorp. De bestuurder van de vrachtwagen heeft vanavond in het café weer wat te vertellen...

Santiago de Cuba

Aan het einde van de middag komen we zonder verdere kleerscheuren aan in het zinderende Santiago de Cuba, waar we gemakkelijk ons hotel vinden. In de grote steden is de bewegwijzering redelijk. Bij de receptie van het hotel wacht ons de volgende uitdaging. Vol argwaan bekijkt de man achter de balie ons open voucher. ‘Het hotel is vol.’ Hoezo vol? Voordat we met het voucher voor de dag kwamen, verklaarde hij nog dat hij kamers vrij had. Toen ging hij er vermoedelijk van uit dat wij contant zouden betalen. Nu blijkt dat hij onze vouchers in moet nemen en waarschijnlijk pas na veel administratieve rompslomp zijn betaling zal ontvangen, is hij minder enthousiast om ons een kamer te geven. We gooien onze charmes in de strijd. Het werkt. We nemen ons voor om in het volgende hotel pas de vouchers pas ter sprake te brengen nadat ons een kamer is toegezegd. Als later blijkt dat deze methode werkt, maken we een notitie. Zodra we in Nederland zijn, nemen we deze tip op in de reisinformatie voor onze klanten.

’s Avonds rijden we naar het centrum van de stad. We parkeren achter de Basílica Catedral, waar een officiële parkeerwacht op onze auto past. Na een bezoek aan de mooie kathedraal en een rondwandeling over het centrale plein Parque Cespedes, strijken we neer op het terras van het nostalgische Hotel Casa Grande. Om bij de gewoonte van het land te blijven, bestellen we mojito’s. Dit typisch Cubaanse drankje is een mix van witte rum, suikerstroop en verse muntblaadjes.

Eten bij de Cubanen thuis

We eten een have kip met zelfgesneden frietjes in een huiskamerrestaurant. Dit soort eetgelegenheden wordt in Cuba ‘paladar’ genoemd. Er staan drie wiebelige formica tafeltjes met houten klapstoelen in de kamer, waar we ons diner geserveerd krijgen. Boven ons waait een reusachtige fan. Geen overbodige luxe, want in deze meest zuideijk gelegen stad van Cuba, is het ’s avonds nog steeds 30 graden. In de keuken kijkt de familie televisie. Na het eten steken we de straat over naar de Casa de la Musica, waar een live-band salsamuziek speelt. We worden ten dans gevraagd en komen de rest van de avond de dansvloer niet meer af. Tegen enen keren we terug naar de auto. Ongelooflijk, dezelfde parkeerwacht is er nog steeds. Voor een tarief van één dollar heeft hij al die uren op onze auto gepast! We geven hem een extra fooi en rijden terug naar ons hotel.

Twee dagen verblijven we in Santiago de Cuba. Deze Afro-Cubaanse stad is een goede uitvalsbasis voor een bezoek aan de Basílica del Cobre, 20 km ten westen van Santiago. De basiliek, mooi op een heuvel gelegen, is gewijd aan de Maagd van de Barmhartigheid, sinds 1916 de nationale heilige. Langs de kustweg van Santiago naar Baconao liggen vele historische en kunstzinnige bezienswaardigheden. Ook Guantánamo Bay bevindt zich op rij-afstand. Volgens zeggen is echter van deze Amerikaanse marinebasis alleen met een zeer sterke verrekijker iets te zien.

Santa Lucia

De rit van Santiago de Cuba naar Santa Lucia is lang. Beladen met flessen water, onze muziek en de routekaart gaan we op weg. Voor de zekerheid tanken we nog maar even. In Cuba zijn weinig benzinestations, zeker buiten de grote steden. Op zoek dus naar een benzinepomp van Oro Negro (zwart goud) of Cupet. Het is belangrijk om uitsluitend bij deze merken te tanken. De motor van de huurauto zou direct in de soep draaien van de zelfgemaakte Cubaanse benzinebrouwsels. De tractors, vrachtwagens en oldtimers zijn aan deze eigen mengsels gewend. Met onze huurauto nemen we maar geen risico.

Het kleinschalige Santa Lucia bestaat uit een zone met een stuk of zes hotels en telt verder een paar souvenirshops en een autoverhuurkantoortje. De hotels liggen aan een mooi breed strand en het rif vlak voor de kust is populair is bij duikers. Santa Lucia trekt een relatief groot aantal zogenaamde repeaters en overwinteraars uit Canada. Veel toeristen nemen voor hun Cubaanse kennissen producten mee, waar in Cuba moeilijk aan te komen is. Aspirines, tampons, maandverband, zeep, shampo, tandpasta, boeken, tijdschriften, kleding, schoolspullen voor de kinderen… hele kofferladingen.

Trinidad

We zijn op weg naar Trinidad, het door UNESCO beschermde stadje aan de zuidkust. Terwijl we het eiland doorkruisen, trekken verschillende landschappen aan ons voorbij. Het binnenland is vlak en in deze tijd van het jaar ook droog. Verder zuidwaarts wordt het landschap groener en heuvelachtig. Behalve de gebruikelijke suikerrietvelden, zien we hier ook de eerste tabaksplantages en de herkenbare A-vormige schuren waarin de tabaksbladeren te drogen hangen.

Trinidad is een historisch openluchtmuseum. Het schilderachtige centrum is weergaloos fotogeniek. Afgezien van een paar oldtimers die onderdeel lijken van het decor, is het oude centrum autovrij. Langs de hobbelige, geplaveide straatjes staan prachtige koloniale herenhuizen met houten en gietijzeren hekwerken voor de ramen. In tegenstelling tot elders in Cuba, zijn de huizen hier mooi gerestaureerd en is van vergane glorie weinig sprake. Overal wordt live muziek gespeeld, soms nog door krasse oude muzikanten die tot de generatie van de Buena Vista Social Club behoren. Hun melancholieke muziek raakt je diep in je ziel.

Tijdens een bezoek aan het Museo Romántico wanen wij ons in een 19e eeuws huishouden. Het balkon van het museum biedt bovendien een prachtig uitzicht over het centrale plein, waaraan de meeste musea liggen. Als de vrouwelijke suppoost van onder haar witte bloes een stapeltje zelfgehaakte tafelkleedjes te koop aanbiedt, ben ik verbaasd over het risico dat ze neemt om een paar extra dollars te verdienen. Zou ze op deze manier haar baan op het spel zetten, of dekt ze de risco’s af door haar collega’s en superieuren laten meedelen in haar winst?

Santa Clara

Op weg naar Havana brengen we in Santa Clara een bezoek aan het Che Guevara monument en het bijbehorende Museo Histórico de la Revolución. Het is een indrukwekkend gedenkteken, met een enorm standbeeld van deze held van de Cubaanse revolutie. Wie door Cuba reist, doet er goed aan om Santa Clara in de route op te nemen. In dit museum, waar ook in 1997 (30 jaar nadat hij in Bolivia werd vermoord) de stoffelijke resten van Ernesto Che Guevara in een mausoleum zijn bijgezet, wordt op overzichtelijke wijze informatie gegeven over de socialistische strijd in Cuba en over de rol die Che Guevara en Fidel Castro hierin speelden. De vele gebruiksvoorwerpen en zwart-wit foto’s die hier tentoongesteld zijn, verschaffen dieper inzicht in de achtergrond van de Cubaanse revolutie. Hierin slaagt het Museo Histórico de la Revolución in Santa Clara wat mij betreft beter dan de vele andere musea die in Cuba aan dit onderwerp zijn gewijd.

Van Santa Clara naar Havana rijden we voor het eerst een stuk over de enige snelweg die Cuba rijk is. Deze zes- tot achtbaans snelweg is grotendeels leeg. Het bezit van een auto is immers aan weinig Cubanen voorbehouden. Het komt ons dus ook vreemd voor dat deze snelweg in beide richtingen zo immens breed is. Langs de route staan veel lifters, vooral in de buurt van op- en afritten en op schaduwrijke plekken onder viaducten. Af en toe komen we vrachtwagens tegen, die volgepakt met passagiers dienst doen als openbaar vervoer. Verder zijn er wat tegenliggers op onze weghelft: paard-en-wagens, brommers en fietsen die graag gebruik maken van de brede strook asfalt.

Havana

De vergane glorie van Havana is betoverend en pijnlijk tegelijk. Hoewel UNESCO inmiddels de gebouwen in het oude centrum beschermt, springen de tranen je in de ogen als je de huizen langs de Malecón ziet. De eens zo prachtige herenhuizen bieden nu een trieste aanblik. In het beste geval is alleen de verf afgebladderd en worden de gebouwen met palen gestut. Maar de meeste panden staan ronduit op instorten, of bestaan inmiddels uit niet meer dan een façade, met daarachter een hoop stenen. Het zou eeuwig zonde zijn als deze historische gebouwen voorgoed verdwijnen. Ik hoop van harte dat UNESCO ook buiten het oude centrum geld in het behoud van de grandeur van Havana zal investeren.

Een van de vele bijzonderheden van Havana is het uitgebreide aanbod aan vervoersmiddelen. Naast oldtimer en gewone taxi’s, kun je je hier per fietstaxi, paardenkoets en cocotaxi laten vervoeren. Een cocotaxi is een soort rijdende sinaasappel met een brommertje erin. In een oldtimer cabrio langs de Malecón zoeven, de wind in je haren, is een echte belevenis. Het oude centrum van Havana, waar de meeste bezienswaardigheden liggen, is overigens prima te voet te verkennen. Voor de hardcore avonturiers is een ritje in een zogenaamde ‘camelo’ (kameel) een uitdagend experiment. Het is een vrachtwagen met een reusachtige oplegger, met twee bulten dus, waarin passagiers vervoerd worden. Zonder airco. Voor veel Cubanen is het de enige manier om de stad in en uit te komen.

Een goede confrontatie met de armoede in dit land, is een bezoek aan een uitgifteloket waar burgers met hun zogenaamde ‘libretas’ (bonnenboekjes) levensmiddelen kunnen aanschaffen. Geld om groente, vlees en fruit op de vrije markt te kopen, hebben veel Cubanen niet. Levensmiddelen zijn gerantsoeneerd en tegen overlegging van bonnen zijn rijst, bonen, zeep, suiker, meel, sigaren en andere eerste levensbehoeften verkrijgbaar. Op een paar blokken loopafstand van Parque Central ligt een dergelijk winkeltje. Op een groot schoolbord aan de muur wordt aangegeven welke producten in voorraad zijn, met ernaast de hoeveelheid die men deze maand per bon kan verkrijgen. Voor zieken, ouderen en zwangere vrouwen geldt een groter rantsoen. Als toerist ben je je nauwelijks bewust van de schaarste van levensmiddelen. In de hotels, zeker in de vier- en vijfsterren categorie, kom je niets tekort.

Viñales Vallei

Ten westen van Havana ligt de landschappelijk aantrekkelijke Pinar del Río provincie. In dit gebied bevindt zich ook de Viňales Vallei. In het glooiende landschap rijzen opvallende en met bomen begroeide kalksteenformaties uit de rode aarde omhoog. Deze indrukwekkende bulten worden ‘mogotes’ genoemd. De hotels hier hebben over het algemeen een mooie ligging in het landschap. Viňales wordt vaak bezocht als dagexcursie vanuit Havana, wat qua reistijd prima te doen is. Ook wij bezoeken Viňales op deze manier. We doen een aantal hotelinspecties en rijden door naar de provinciehoofdstad Pinar del Río, waar we een sigarenfabriek bezoeken. We lopen langs de rijen houten schoolbankjes, waar de bladeren worden gesorteerd, gesneden en tot sigaren gerold.

Als we vervolgens bij onze auto aankomen, worden we aangesproken door twee tienerjongens. Of we een bezoek willen brengen aan een sigarenplantage? Leuk! De jongens stappen in en wijzen ons de weg. Na een kwartier arriveren we bij de Robaina tabaksplantage. Daar wordt ons het groeiproces van de tabaksplant uitgelegd en zien we van elk stadium een voorbeeld, van de zaadjes tot de bladeren die in rijen hangen te drogen in de schuur. We bezoeken ook het huis van de familie, waar in een van de kamers een museum is ingericht. Terwijl we daar rondlopen, komt seňor Robaina binnen, de grondlegger van dit tabaksimperium. De sigaren dragen zijn naam en zijn portret prijkt op elke doos. Seňor Robaina blijkt een sympathieke, bescheiden man, die vol trots over zijn sigaren vertelt en geduldig poseert voor de foto’s.

Varadero

Onze laatste stop is Varadero. Aan een lange kuststrook liggen hier drie-, vier- en vijfsterren hotels. De meeste bieden een all inclusive formule. Het strand is mooi breed en de zee lichtblauw. Een prima plek voor een onbezorgde strandvakantie. Met onze huurauto rijd in twee dagen zo efficiënt mogelijk de hotelzone van Varadero op en neer om alle hotels te inspecteren. Op het vliegveld van Varadero laten we de huurauto achter en checken we in voor onze vlucht naar Amsterdam.

Zakelijk gezien was dit een zeer geslaagde reis. Met de tips die wij voor onze klanten hebben verzameld, dragen wij bij aan een goede voorbereiding van hun reis en vergroten wij het reisgemak ter plaatse. Ik dank mijn onuitwisbare herinneringen aan Cuba aan deze testreis.

De rondreis Flexi Fly & Drive Cuba heeft de test overigens glansrijk doorstaan. Het is nog steeds onze populairste reis naar de Caribbean!

Tips

  • Cuba is een arm en slecht ontwikkeld land. De prachtige oldtimer auto's, sigarenrokende oudjes en de pastelkleurige oude huizen spreken zeer tot de verbeelding, maar de keerzijde is dat de stroom weleens kan uitvallen en dat de service in de hotels soms te wensen overlaat. Cuba biedt een authentieke ervaring en ook deze aspecten behoren daartoe.
  • Zelf autorijden in Cuba vereist een flexibele instelling. De bewegwijzering is gebrekkig, dus u zult af en toe moeten improviseren en de weg vragen.
  • Sommige hotels in het binnenland voldoen niet aan alle moderne eisen. Houdt u hier rekening mee. In de meeste gevallen is er dan geen beter alternatief.
  • Niet alle hotels zijn even enthousiast om de vouchers van de Flexi Fly & Drive te innen; zij ontvangen liever een contante betaling. Houdt u voet bij stuk, of vraag naar de manager.

Natasja Eshuis is directeur Travel Trend en NBBS Reizen.

 

Rondreizen Cuba top 3

Vanaf 1665,-
Vanaf 1709,-

Waarom kiezen voor NBBS Reizen

Verre reizen op maat. Flexibel en individueel. Sinds 1927
Uitgebreid reisadvies van een vaste contactpersoon die gespecialiseerd is in uw vakantiebestemming
Gespecialiseerd in reizen naar Amerika, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Azië, Afrika, Midden- & Zuid-Amerika, Caribbean
De reizen op deze website kunt u uitbreiden met extra nachten of bouwstenen. U kunt ook een offerte aanvragen voor een reis die u zelf heeft bedacht.